طعم زندگی عشایری: معرفی غذاهای محلی لرستان و بختیاری
آشپزی لرستان و مناطق بختیاری، بازتابی از استقامت کوههای زاگرس و سخاوت زندگی عشایری است. در این مناطق، گوشت تازه گوسفندی، بلوط و روغن حیوانی (روغن زرد) حرف اول را میزنند. غذاهای این خطه ساده، پرانرژی و متناسب با سبک زندگی پرتحرک عشایر طراحی شدهاند.
در ادامه، مشهورترین طعمهای اصیل لرستان و بختیاری را معرفی میکنیم.
۱. کباب بختیاری؛ همنشینی گوشت و مرغ
این کباب که امروز در سراسر ایران محبوب است، ریشه در ذائقه هوشمندانه ایل بختیاری دارد.
-
ترکیبات: قطعات گوشت راسته گوسفندی و فیله مرغ که به صورت یکدرمیان روی سیخ کشیده میشوند.
-
راز خوشمزگی: استفاده از روغن حیوانی در انتهای پخت و خواباندن گوشت در پیاز و زعفران فراوان، طعمی لذیذ به آن میبخشد.
۲. خورشت سیبتراش (خورشت سیب لرستان)
یکی از خاصترین و اصیلترین خورشتهای خرمآباد که طعمی ملس و متفاوت دارد.
-
محتویات: گوشت گوسفندی، سیب درختی (رنده شده یا قطعهقطعه)، شیره انگور، لیمو ترش و گاهی آلو.
-
ویژگی: این غذا به دلیل وجود سیب و شیره انگور، بسیار مقوی و آرامبخش است و معمولاً در زمستان پخته میشود.
۳. جِزغاله و نان بلوط (کَلگ)
بلوط نماد مقاومت در زاگرس است و نان تهیه شده از آرد بلوط، پایه اصلی تغذیه عشایر در گذشته بوده است.
-
کلگ (Nan-e Kalag): نانی قهوهای رنگ که از آرد بلوط تهیه میشود و به هضم بهتر غذاهای چرب کمک میکند.
-
جزغاله: تکههای کوچک دنبه گوسفند که پس از روغنگیری، ترد و خوشمزه باقی میمانند و معمولاً با نان بلوط میل میشوند.
۴. آش ترخینه؛ آنتیبیوتیک طبیعی لرستان
ترخینه لرستان شهرت جهانی دارد و در واقع یک غذای «نیمهآماده» سنتی است.
-
ساختار: ترکیبی از بلغور گندم و دوغ تخمیر شده که به صورت قرصهای خشک تهیه میشود.
-
روش پخت: در فصل سرما این قرصها را با حبوبات و سبزیجات میپزند. این آش بهترین درمان برای سرماخوردگی است.
۵. چزنک رِکو؛ دسر محبوب لری
یک میانوعده یا صبحانه بسیار لذیذ که در سیاهچادرهای عشایری همیشه برپاست.
-
روش تهیه: نان نازکی (چزنک) که روی ساج پخته شده، در حالی که هنوز داغ است با روغن حیوانی فراوان و شیره انگور (یا خرما) آغشته میشود.
۶. سایر غذاهای شاخص منطقه
-
آش کاردین: آشی ترشمزه که با گیاه محلی «کاردین» تهیه میشود و پخت آن فرآیندی طولانی و سنتی دارد.
-
کباب لولی: نوعی کباب کوبیده مخصوص لرستان که با ادویههای محلی و در اندازههای کوچک تهیه میشود.
-
دندونی (آش دندونی لرستان): که در گویش محلی به آن «نخودآب» یا «آش دندونی» میگویند و با گوشت و حبوبات فراوان پخته میشود.
روغن حیوانی (روغن زرد)؛ شناسنامه آشپزی زاگرس
محال است از سفره لرستان و بختیاری صحبت کرد و نامی از روغن مرغوب این منطقه نبرد. این روغن که از شیر دامهای کوهستان تهیه میشود، عطر و طعمی به غذاها میدهد که در هیچ کجای دیگر تکرار نمیشود.
راهنمای جامع سفر به تهران از برج میلاد تا کاخ گلستان
معرفی ۲۰ غذای محلی که باید در رشت امتحان کنید
مقایسه هزینههای اقامت در بومگردی، مهمانپذیر و چادر زدن
